Βασίλης Δ. Παπαγιαννίδη
Δικηγόρος LLM
…μέγα γὰρ τὸ τῆς θαλάσσης κράτος… ~ Θουκιδίδου Ἱστορίαι
Είναι εντυπωσιακός ο τρόπος με τον οποίο επαναλαμβάνεται η ιστορία. Και ξέρουμε όλοι γιατί συμβαίνει αυτό. Οι άνθρωποι δε διαβάζουν την ιστορία και δεν τη μελετούν ουσιαστικά.
Ακόμα χειρότερα: οι σύγχρονοι ηγεμόνες την αγνοούν και επαναλαμβάνουν τα λάθη του παρελθόντος. Λάθη που θα αποφεύγονταν αν γνώριζαν κάποια πράγματα.
Αυτές τις σκέψεις έκανα ακούγοντας τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας να ανακοινώνει την κατάργηση της στρατιωτικής θητείας στο Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία.
Κάτι που θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε σημαντική υποβάθμιση των όπλων αυτών, που αποτελούν και «δυνατό χαρτί» των Ενόπλων Δυνάμεων της Ελλάδας.
Το Πολεμικό Ναυτικό των Ελλήνων έδωσε τη νίκη στους Περσικούς Πολέμους (Σαλαμίνα), στις πολιορκίες της Κωνσταντινούπολης από τους Άραβες (7 ος -8 ος αιώνας), στην απελευθέρωση του Αιγαίου (1912-13) και πόσες ακόμα φορές…
Όντας γιος Αντιναυάρχου ε.α. ΠΝ και έχοντας υπηρετήσει τη στρατιωτική μου θητεία ως
ναύτης στο Πολεμικό Ναυτικό δε μπορώ να πω πως μου άρεσε η ανακοίνωση του
Υπουργού.
Όμως, γνωρίζοντας την ιστορία της διακυβέρνησης της Ανατολικής Ρωμαϊκής
Αυτοκρατορίας από τον Ανδρόνικο Β’ Παλαιολόγο, μπορώ να πως με τρόμαξε κιόλας η εν
λόγω ανακοίνωση…
Ο Ανδρόνικος Β’ ανέβηκε στο θρόνο της Ανατολικής Βυζαντινής Αυτοκρατορίας το έτος 1282 και ανετράπη από τον εγγονό του το έτος 1328.
Δηλαδή, βασίλεψε συνολικά 46 έτη, σχεδόν μισό αιώνα.
Ήταν ο δεύτερος της δυναστείας των Παλαιολόγων και η ιστορία τον κατέγραψε ως σχετικά καλό και ηθικό άνθρωπο ενώ επί της βασιλείας του σημειώθηκε πρόοδος στην παιδεία, στις τέχνες και τα γράμματα.
Όμως, η μακρόχρονη βασιλεία του υπήρξε καταστροφική για την αυτοκρατορία.
Ο Ανδρόνικος παρέλαβε ένα κράτος που εκτινόταν στα Βαλκάνια και την Ανατολία και παρέδωσε ένα κράτος σε πλήρη υποχώρηση με τους Οθωμανούς να έχουν κατακτήσει σχεδόν το σύνολο των Βυζαντινών εδαφών στην Ανατολία και τις Ιταλικές πόλεις κράτη να εκβιάζουν…
Αυτό δείχνει πως κάτι έγινε λάθος.
Ο Αυτοκράτορας λοιπόν, έμεινε στην ιστορία ως αυτός που κατάργησε το Πολεμικό Ναυτικό της Αυτοκρατορίας. Είχε καλές προθέσεις και θεωρούσε πως έτσι βοηθούσε οικονομικά το κράτος από περιττές στρατιωτικές δαπάνες καθώς και με εξοικονόμηση προσωπικού.
Στην πραγματικότητα, ο Ανδρόνικος δεν κατάργησε πλήρως το πολεμικό ναυτικό αλλά το συρρίκνωσε σημαντικά, σε βαθμό ώστε να μην μπορεί να επιτελέσει αποτελεσματικά το έργο του.
Αυτό είχε ως άμεσο αποτέλεσμα να μειωθεί σημαντικά η αποτρεπτική ισχύς της Αυτοκρατορίας με άμεση συνέπεια την πλήρη εξάρτηση από τη Γένοβα και τη Βενετία, που αποκόμιζαν τεράστια χρηματικά ποσά.
Ως εκ τούτου ο στόχος της «εξοικονόμησης οικονομικών πόρων» απέτυχε.
Όμως, η ανυπαρξία του αυτοκρατορικού ναυτικού είχε και άλλη μία συνέπεια, ίσως σοβαρότερη από την προηγούμενη: η μεταφορά των στρατευμάτων στην Ανατολία και η ευελιξία τους μειώθηκε σημαντικά με αποτέλεσμα οι Οθωμανοί να προελάσουν ταχύτατα και να καταλάβουν όλα τα εδάφη της Αυτοκρατορίας στη Μ. Ασία.
Ο Αυτοκράτορας κατάλαβε αργά το λάθος του. Στα τέλη της βασιλείας του άρχισε να συγκεντρώνει χρήματα για την επανασύσταση του πολεμικού ναυτικού.
Ένας –μοιραίος για τη βασιλεία του- εμφύλιος πόλεμος, όμως, άλλαξε τα σχέδιά του και τα χρήματα δόθηκαν σε μισθοφόρους…
Χωρίς αξιόμαχο πολεμικό ναυτικό, η Αυτοκρατορία ήταν καταδικασμένη. Και το τέλος αναπόφευκτο.
Δημοσιεύθηκε στο NewsFire.GR
