Ριζικές αλλαγές για οφειλέτες σε ιδιωτικό χρέος, ηλεκτρονικές πληρωμές και φορολογικές διαφορές φέρνει πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, με «πάγωμα» ποινικών διώξεων και μείωση προστίμων έως 75%.
Η νέα ρύθμιση αναμένεται να αλλάξει ριζικά το τοπίο των ηλεκτρονικών πληρωμών, ενώ χιλιάδες επιχειρήσεις και οφειλέτες καλούνται να προσαρμοστούν άμεσα στις νέες απαιτήσεις, ενισχύοντας την προστασία και τη διαφάνεια.
Ριζικές αλλαγές σε ιδιωτικό χρέος, ηλεκτρονικές πληρωμές και φορολογικές διαδικασίες φέρνει πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας για την αξιοποίηση των σχολάζουσων κληρονομιών, που δόθηκε σε δημόσια διαβούλευση.
Το σχέδιο συνδυάζει μέτρα για την προστασία οφειλετών, την ενίσχυση της διαφάνειας στις συναλλαγές και την εξωδικαστική επίλυση φορολογικών διαφορών, ενώ επεκτείνει τις φοροαπαλλαγές για κοινωφελείς οργανισμούς και ακίνητα.
Ιδιωτικό χρέος: Παγώνουν οι ποινικές διώξεις και έρχεται δωρεάν κρατική στήριξη
Αλλαγές στο τοπίο του ιδιωτικού χρέους φέρνουν οι νέες διατάξεις του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, με τις οποίες «παγώνουν» οι ποινικές διώξεις με την κήρυξη πτώχευσης, ενώ θεσπίζεται κρατική δωρεάν συμβουλευτική και ψυχολογική στήριξη σε επαγγελματίες που απειλούνται με οικονομική κατάρρευση.
Με στόχο να αποσυμφορηθούν τα δικαστήρια και να ενισχυθεί η κουλτούρα δεύτερης ευκαιρίας, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι με την εγγραφή στο Μητρώο Φερεγγυότητας «παγώνει» αυτομάτως κάθε ποινική διαδικασία για οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ.
Αν ο οφειλέτης ολοκληρώσει την πτώχευση και απαλλαγεί νόμιμα από τα χρέη του, τα αδικήματα διαγράφονται οριστικά μετά την πάροδο ενός έως τριών ετών – μια διάταξη που χαρακτηρίζεται από κυβερνητικές πηγές ως κομβική για να ξεμπλοκάρουν χιλιάδες υποθέσεις.
Την ίδια στιγμή, το υπουργείο ενεργοποιεί για πρώτη φορά έναν πλήρως θεσμοθετημένο μηχανισμό πρόληψης οικονομικής κατάρρευσης. Μέσω ειδικών συμβούλων «έγκαιρης προειδοποίησης», οι επαγγελματίες που εμφανίζουν υψηλό κίνδυνο αφερεγγυότητας θα ειδοποιούνται εγκαίρως και θα λαμβάνουν voucher για να καλύψουν το κόστος πιστοποιημένων συμβούλων, οι οποίοι θα τους καταρτίζουν στοχευμένο σχέδιο διάσωσης.
Το πρόγραμμα επεκτείνεται και στην ψυχολογική διάσταση του χρέους, προσφέροντας υπηρεσίες υποστήριξης και εμψύχωσης, αναγνωρίζοντας ότι το βάρος της υπερχρέωσης δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά και ψυχικό. Η φιλοσοφία του νέου πλαισίου εστιάζει στην έγκαιρη παρέμβαση, πριν ο οφειλέτης βρεθεί σε μη αναστρέψιμη κατάσταση.
Παράλληλα, προβλέπεται ειδική μέριμνα για τους ευάλωτους οφειλέτες που επρόκειτο να παραδώσουν την κατοικία τους στον υπό ίδρυση Φορέα Ακινήτων, λαμβάνοντας παράλληλα κρατική ενίσχυση.
Με την ένταξη στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό και την υπογραφή νέας ρύθμισης, η παλιά κρατική επιδότηση διακόπτεται αυτόματα. Στόχος είναι η μετάβαση του οφειλέτη στο νέο πλαίσιο προστασίας χωρίς να «τρέχουν» παράλληλα παλαιότερες επιδοτήσεις που δεν συνάδουν με τη νέα ρύθμιση.
Τέλος, με το άρθρο 187 του νομοσχεδίου γενικεύεται η απαλλαγή από τον Ειδικό Φόρο Ακινήτων (Ε.Φ.Α.) για τα ακίνητα νομικών προσώπων και οντοτήτων που αποδεδειγμένα επιδιώκουν κοινωφελείς, εκπαιδευτικούς, πολιτιστικούς ή θρησκευτικούς σκοπούς στην Ελλάδα, καθώς και για τις εταιρείες που κατέχουν άμεσα ή έμμεσα το σύνολο των εταιρικών συμμετοχών τους.
Εκκρεμείς υποθέσεις ενώπιον της Φορολογικής Διοίκησης για ακίνητα που εμπίπτουν στις νέες διατάξεις θα αρχειοθετούνται.
Οι «καμπάνες» για τα POS επεκτείνονται και στο IRIS
Σε νέο, αυστηρότερο πλαίσιο ελέγχου εισέρχονται οι ηλεκτρονικές πληρωμές, καθώς οι κυρώσεις που έως σήμερα αφορούσαν αποκλειστικά τα τερματικά POS επεκτείνονται πλέον και στο σύστημα άμεσων πληρωμών IRIS. Οι επιχειρήσεις που θα εντοπίζονται να μην έχουν αναβαθμίσει και διασυνδέσει τα συστήματα POS και IRIS με την ΑΑΕ αντιμετωπίζουν πλέον βαριές κυρώσεις.
Συγκεκριμένα, θα επιβάλλονται πρόστιμα 200.000 ευρώ σε επιχειρήσεις που δεν συμμορφώνονται με τις υποδείξεις της Ανεξάρτητης Αρχής Εσόδων, και σε περίπτωση υποτροπής μέσα στην ίδια πενταετία το πρόστιμο αυξάνει στα 300.000 ευρώ.
Σημαντικές κυρώσεις προβλέπονται και για όσους δεν προχωρούν στις απαιτούμενες αναβαθμίσεις των POS μέσα στις προθεσμίες που ορίζει η ΑΑΔΕ: ακυρώνεται η δήλωση συμμόρφωσης της επιχείρησης, ενώ επιβάλλεται πρόστιμο 100.000 ευρώ.
Για περιπτώσεις μερικής συμμόρφωσης, όπου αναβαθμίζεται μόνο μέρος του εξοπλισμού, το πρόστιμο ανέρχεται σε 500 ευρώ για κάθε τερματικό που παραμένει σε παλαιότερη έκδοση, εκτός αν αποδειχθεί ότι η καθυστέρηση δεν οφείλεται στην επιχείρηση.
Με την είσοδο του IRIS στο ρυθμιστικό πλαίσιο, η Φορολογική Διοίκηση επιδιώκει να κλείσει κάθε πιθανό «παράθυρο» μη καταγεγραμμένων συναλλαγών. Είτε η πληρωμή γίνεται με κάρτα μέσω POS είτε με άμεση μεταφορά χρημάτων μέσω IRIS, το σύστημα πρέπει να καταγράφει και να μεταφέρει τα δεδομένα στην ΑΑΔΕ σε πραγματικό χρόνο.
Από την 1η Δεκεμβρίου η εφαρμογή του IRIS θα είναι υποχρεωτική από όλη την αγορά, επιτρέποντας την άμεση μεταφορά χρημάτων από τον τραπεζικό λογαριασμό του πελάτη στον λογαριασμό της επιχείρησης μέσω κινητού τηλεφώνου.
Εξωδικαστική λύση με «κούρεμα» έως 75% στα πρόστιμα
Οι φορολογούμενοι έχουν πλέον τη δυνατότητα να επιλύσουν οριστικά και αμετάκλητα τις φορολογικές τους διαφορές μέσω εξώδικης διαδικασίας, αποφεύγοντας τις δικαστικές αίθουσες.
Μετά την παράταση λειτουργίας της ειδικής Επιτροπής έως τον Ιούλιο του 2026, όσοι επιλέξουν τον εξωδικαστικό δρόμο μπορούν να εξασφαλίσουν «κούρεμα» έως 75% σε πρόστιμα και προσαυξήσεις, καθώς και αποπληρωμή των οφειλών τους σε έως 24 μηνιαίες δόσεις.
Στο νομοσχέδιο περιγράφεται αναλυτικά η διαδικασία εξώδικης επίλυσης, τα στάδια, οι υποχρεώσεις του φορολογουμένου και οι συνέπειες αποδοχής ή απόρριψης της πρότασης συμβιβασμού.
Η Επιτροπή εξετάζει ενστάσεις και αιτήματα που αφορούν πράξεις επιβολής πρόσθετων φόρων ή προστίμων, βασιζόμενη στη νομολογία και την πάγια πρακτική της Φορολογικής Διοίκησης.
Για να καταστεί οριστική η συμφωνία, ο φορολογούμενος οφείλει εντός δέκα εργάσιμων ημερών να καταβάλει τουλάχιστον το 30% του κύριου φόρου ή το 25% του αυτοτελούς προστίμου.
Ποσά που έχουν ήδη πληρωθεί συμψηφίζονται. Αν παραβιαστεί κάποιος όρος ή καθυστερήσουν δύο συνεχόμενες ή οι δύο τελευταίες δόσεις, ο συμβιβασμός ακυρώνεται αναδρομικά και η αρχική οφειλή επανέρχεται.
Με αυτόν τον τρόπο, το πολυνομοσχέδιο στοχεύει να απλοποιήσει τις διαδικασίες, να μειώσει το φόρτο των δικαστηρίων και να δώσει δεύτερη ευκαιρία σε χιλιάδες οφειλέτες και επιχειρήσεις, προωθώντας μια πιο δίκαιη και αποτελεσματική οικονομική πραγματικότητα.
