του Βασίλη Παπαγιαννίδη
Δικηγόρος LLM
Ήταν ένας πόλεμος που έχει να διδάξει πολλά σε όλους μας. Και ξεκίνησε με μια συνθήκη.
Όλοι ξέρουν πως με το σύμφωνο Ρίμπεντροπ-Μολότωφ η Γερμανία του Χίτλερ και η ΕΣΣΔ του Στάλιν σχημάτισαν μια αμυντική συμφωνία που τους επέτρεψε να εισβάλλουν από κοινού και να διαμελίσουν την Πολωνία.
Ελάχιστοι, όμως, γνωρίζουν πως στην εν λόγω συμφωνία υπήρχε μια μυστική ρήτρα που διαχώριζε την Ανατολική Ευρώπη και έδινε στην επιρροή της ΕΣΣΔ τις -μέχρι τότε ανεξάρτητες- βαλτικές δημοκρατίες αλλά και τη Φινλανδία.
Στα πλαίσια αυτή της συμφωνίας η ΕΣΣΔ κατέλαβε εκβιαστικά και χωρίς πόλεμο τον Σεπτέμβριο-Οκτώβριο του 1939 την Εσθονία, τη Λετονία και τη Λιθουανία και ξεκίνησε να εκβιάζει τη Φινλανδία ζητώντας εδάφη και στρατηγικές υποδομές.
Σε αυτή τη δύσκολη στιγμή για τη Φινλανδία, στελέχη του Ναζιστικού Καθεστώτος (πχ Χέρμαν Γκαίρινγκ) επενέβησαν υπέρ της ΕΣΣΔ αξιώνοντας από τους Φινλανδούς να δεχτούν τις αξιώσεις του Στάλιν!
Ο Φινλανδός διαπραγματευτής Παασικίβι απέρριψε τις αξιώσεις των Σοβιετικών και η ΕΣΣΔ εισέβαλε ενόπλως στη Φινλανδία στις 30.11.1939.
Η επίθεση της ΕΣΣΔ εκδηλώθηκε σε όλο το μήκος των συνόρων με τέσσερις στρατιές (7 η , 8 η , 9 η και 14 η ) και σύνολο ισχύος 425.000 άνδρες, 2.800 πυροβόλα, 2.500 άρματα μάχης και 2.000 αεροπλάνα. Απέναντί τους ο Φινλανδικός στρατός παρέτασε 250.000 στρατιώτες, 500 πυροβόλα, 30 άρματα μάχης και 114 αεροπλάνα.
Οι αριθμοί ευνοούσαν τους Σοβιετικούς και οι Σοβιετικοί στρατηγοί είχαν υποσχεθεί στο Στάλιν πως την ημέρα των γενεθλίων του, στις 18 Δεκεμβρίου, η κόκκινη σημαία θα κυματίζει στο Ελσίνκι. Όμως οι αριθμοί από μόνοι τους δεν κερδίζουν έναν πόλεμο…
Οι Φινλανδοί είχαν κινητοποιήσει τις δυνάμεις τους ήδη πριν την εισβολή και έτσι οι Σοβιετικοί εισέβαλαν σε μία χώρα που τους «περίμενε».
Στο νότιο μέτωπο οι εισβολείς καθηλώθηκαν -νότια της λίμνης Λατόγκα- μπροστά στην αμυντική γραμμή Μάνερχαϊμ και -βόρεια της λίμνης Λατόγκα- στον ποταμό Κόλα.
Στο κεντρικό μέτωπο οι Φινλανδοί εξόντωσαν δυο ολόκληρες σοβιετικές μεραρχίες σε μια θανάσιμη ενέδρα στις μάχες του Σουομουσάλμι και της οδού Ράατε ενώ βορειότερα οι Σοβιετικοί εγκλωβίστηκαν στην πόλη της Σάλα και η προέλασή τους αναχαιτίστηκε.
Στον αρκτικό βορρά οι Σοβιετικοί κατάφεραν να καταλάβουν το Πέτσαμο αλλά δεν μπόρεσαν να προελάσουν περαιτέρω λόγω της Φινλανδικής αντίστασης.
Ο κόσμος παρακολουθούσε συγκλονισμένος αυτό τον άνισο αλλά επικό αγώνα.
Με εξαίρεση κάποια εφόδια και λίγους εθελοντές (κυρίως από Σουηδία) η Φινλανδία πολεμούσε μόνη της απέναντι σε έναν ισχυρό αντίπαλο.
Τελικά στα μέσα Φεβρουαρίου του 1940 οι Σοβιετικοί διέρρηξαν τη γραμμή Μάνερχαϊμ και με σοβαρή απειλή για την πόλη του Βιπούρι οι Φινλανδοί υποχρεώθηκαν να συνθηκολογήσουν χάνοντας το 11% των εδαφών τους και δίνοντας μια πικρή και ντροπιαστική νίκη στην ΕΣΣΔ.
Ο «χειμερινός πόλεμος» τελείωσε στις 13.3.1940. Οι Φινλανδοί είχαν απώλειες 70.000 ανδρών (νεκροί και τραυματίες) ενώ οι Σοβιετικοί σχεδόν 400.000!
Τί δίδαξε αυτός ο πόλεμος;
Πως ένας στρατός με σωστή ηγεσία, ισχυρό κίνητρο (υπεράσπιση της Πατρίδας), γνώση του εδάφους και ανθεκτικότητα σε πολικές θερμοκρασίες μπορεί να επιτύχει επί του πεδίου απέναντι σε έναν κατά πολύ ισχυρότερο αριθμητικά και ποιοτικά αντίπαλο που στερείται όμως των ανωτέρω χαρακτηριστικών.
Υπάρχει όμως και ένα άλλο μάθημα που δεν πήραν οι Γερμανοί του Χίτλερ: πως η ΕΣΣΔ-Ρωσία μπορεί να είναι αναποτελεσματική σε μια εισβολή σε μια μικρή χώρα αλλά ίσως είναι τρομερά αποτελεσματική όταν δέχεται εισβολή η ίδια ακριβώς για τους ως άνω λόγους που ήταν και η Φινλανδία!
Δημοσιεύθηκε στο NewsFire.GR
