Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, η Σιγκαπούρη διατηρεί τον τίτλο του «ισχυρότερου» διαβατηρίου στον κόσμο, προσφέροντας πρόσβαση χωρίς βίζα σε 192 προορισμούς. Στο αντίθετο άκρο της κλίμακας, το Αφγανιστάν κατατάσσεται για άλλη μια φορά τελευταίο, με τους κατόχους διαβατηρίων να μπορούν να ταξιδέψουν σε μόλις 24 προορισμούς χωρίς προηγούμενη βίζα.
Η διαφορά των 168 προορισμών καταδεικνύει με τον πιο έντονο τρόπο πόσο μεγάλες έχουν γίνει οι ανισότητες στην κινητικότητα το 2026, ένα χάσμα που έχει βαθύνει σημαντικά από το 2006.
Η Henley & Partners σημειώνει ότι ο Δείκτης Διαβατηρίων Henley, ο οποίος συμπληρώνει 20 χρόνια, βασίζεται σε αποκλειστικά δεδομένα Timatic της IATA και κατατάσσει τα διαβατήρια σύμφωνα με τον αριθμό των προορισμών στους οποίους οι κάτοχοί τους μπορούν να εισέλθουν χωρίς βίζα.
Τα τελευταία 20 χρόνια, η παγκόσμια κινητικότητα έχει επεκταθεί σημαντικά, αλλά τα οφέλη έχουν κατανεμηθεί άνισα.
Αυτό εξηγεί ο Δρ Κρίστιαν Κέλιν, Πρόεδρος της Henley & Partners και δημιουργός του Henley Passport Index.
Τονίζει ότι «το προνόμιο του διαβατηρίου παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των ευκαιριών, της ασφάλειας και της οικονομικής συμμετοχής», με τα πλεονεκτήματα να συγκεντρώνονται όλο και περισσότερο σε οικονομικά ισχυρές και πολιτικά σταθερές χώρες.
Τα 10 «ισχυρότερα» διαβατήρια το 2026
Πέρα από τη Σιγκαπούρη, την κορυφή του δείκτη κυριαρχούν η Ασία και η Ευρώπη, με την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα να ισοβαθμούν στη δεύτερη θέση (188 προορισμοί) και μια μεγάλη ομάδα ευρωπαϊκών χωρών να συμπληρώνει το βάθρο.
Η Ελλάδα στην κατάταξη αυτή βρίσκεται στην 4η θέση, μαζί με άλλες 9 χώρες της Ε.Ε.
Ακολουθεί η κατάταξη των 10 κορυφαίων για το 2026:
Η κατάταξη υπογραμμίζει τη μεγάλη συγκέντρωση ευρωπαϊκών διαβατηρίων στις πρώτες θέσεις, ενώ επιβεβαιώνει την άνοδο αρκετών μη ευρωπαϊκών χωρών, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Μαλαισία, η Νέα Ζηλανδία, η Αυστραλία και ο Καναδάς.
Σχετική πτώση για τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο
Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες επανήλθαν στην πρώτη δεκάδα μετά από μια σύντομη πτώση στα τέλη του 2025, η επιστροφή αυτή κρύβει μια μακροπρόθεσμη πτωτική τάση. Τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ηνωμένο Βασίλειο, που κατείχαν από κοινού την πρώτη θέση το 2014, κατέγραψαν τις μεγαλύτερες ετήσιες πτώσεις στην πρόσβαση χωρίς βίζα το 2025.
Σε διάστημα δύο δεκαετιών, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πέσει από την 4η στην 10η θέση, η τρίτη μεγαλύτερη πτώση μεταξύ όλων των χωρών, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο έχει υποχωρήσει από την 3η στην 7η θέση.
Σύμφωνα με τον Μίσα Γκλένι, βραβευμένο δημοσιογράφο και πρύτανη του Ινστιτούτου Ανθρωπιστικών Επιστημών στη Βιέννη:
Η ισχύς του διαβατηρίου αντανακλά τελικά την πολιτική σταθερότητα, τη διπλωματική αξιοπιστία και την ικανότητα διαμόρφωσης διεθνών κανόνων.
Προσθέτει ότι η διάβρωση των δικαιωμάτων κινητικότητας για τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο «αποτελεί λιγότερο μια τεχνική ανωμαλία και περισσότερο ένα σήμα βαθύτερης γεωπολιτικής αναπροσαρμογής.»
ΗΑΕ, Βαλκάνια και Κίνα: Οι μεγάλοι ανερχόμενοι
Μακροπρόθεσμα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποτελούν την ξεχωριστή επιτυχία, προσθέτοντας 149 προορισμούς από το 2006 και ανεβαίνοντας 57 θέσεις για να φτάσουν στην 5η θέση, χάρη στην ενεργή διπλωματία και την ευρεία απελευθέρωση των θεωρήσεων.
Χώρες σε όλη τη Δυτική Βαλκανική και την Ανατολική Ευρώπη έχουν επίσης σημειώσει άνοδο χάρη στην περιφερειακή ολοκλήρωση και τη στενότερη ευθυγράμμιση με την Ευρωπαϊκή Ένωση: η Αλβανία, η Ουκρανία, η Σερβία, τα Σκόπια, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη και η Γεωργία κέρδισαν όλες δεκάδες θέσεις τα τελευταία 20 χρόνια.
Η Κίνα αναδεικνύεται επίσης ως σημαντικός παράγοντας, ανεβαίνοντας 28 θέσεις την τελευταία δεκαετία και παρέχοντας πλέον πρόσβαση σε 141 προορισμούς, αντανακλώντας μια σκόπιμη στρατηγική σταδιακού ανοίγματος.
Ανοιχτά σύνορα, κλειστές πόρτες: Η κινητικότητα ως ήπια δύναμη
Η έκθεση επισημαίνει μια αυξανόμενη αντίθεση μεταξύ της εξερχόμενης κινητικότητας και της εισερχόμενης πρόσβασης.
Ενώ οι κάτοχοι αμερικανικών διαβατηρίων μπορούν να ταξιδεύουν χωρίς βίζα σε 179 προορισμούς, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιτρέπουν την είσοδο χωρίς βίζα μόνο σε 46 εθνικότητες, κατατάσσοντας τη χώρα στην 78η θέση του Δείκτη Ανεκτικότητας Henley.
Αντίθετα, η Κίνα επιτρέπει πλέον την είσοδο χωρίς βίζα σε 77 εθνικότητες, έχοντας ανοίξει τα σύνορά της σε περισσότερες από 40 χώρες σε μόλις δύο χρόνια.
Υπάρχει μια ορατή μετατόπιση στην παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων, που χαρακτηρίζεται από την ανανεωμένη ανεκτικότητα της Κίνας και την υποχώρηση των ΗΠΑ στον εθνικισμό.
Αυτό αναφέρει Δρ. Τιμ Κλατ, εταίρος της Grant Thornton China. Και προσθέτει:
Καθώς οι χώρες ανταγωνίζονται όλο και περισσότερο για επιρροή μέσω της κινητικότητας, η ανεκτικότητα γίνεται κρίσιμο συστατικό της ήπιας δύναμης.
Αυστηροποίηση των συνοριακών ελέγχων στις ΗΠΑ και την ΕΕ
Η Έκθεση Παγκόσμιας Κινητικότητας Henley 2026 προειδοποιεί ότι μια πρόταση της Υπηρεσίας Τελωνείων και Προστασίας Συνόρων των ΗΠΑ θα μπορούσε ουσιαστικά να τερματίσει τα ταξίδια χωρίς προβλήματα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες για πολίτες 42 συμμαχικών χωρών, απαιτώντας εκτεταμένα βιομετρικά και προσωπικά δεδομένα, τα οποία θα αποθηκεύονται για έως και 75 χρόνια.
«Για τους Ευρωπαίους, που έχουν συνηθίσει εδώ και καιρό να ταξιδεύουν σχεδόν χωρίς εμπόδια, οι επιπτώσεις ξεπερνούν κατά πολύ την απλή ταλαιπωρία», προειδοποιεί ο Γκρεγκ Λίντσεϊ, μη μόνιμος ανώτερος ερευνητής στο Atlantic Council. Υποστηρίζει ότι τέτοιες απαιτήσεις επιτρέπουν τον «ιδεολογικό έλεγχο σε πραγματικό χρόνο» και ενέχουν κινδύνους επαναχρησιμοποίησης ή κατάχρησης των δεδομένων.
Στην Ευρώπη, έρευνα που πραγματοποιήθηκε κατόπιν ανάθεσης δείχνει ότι οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις στον τομέα των θεωρήσεων ενισχύουν τα εμπόδια για τους Αφρικανούς ταξιδιώτες: τα ποσοστά απόρριψης αιτήσεων για τη ζώνη Σένγκεν για Αφρικανούς υπηκόους αυξήθηκαν από 18,6% το 2015 σε 26,6% το 2024, παρά τη μικρή μόνο αύξηση των αιτήσεων.
«Αυτές οι πολιτικές δεν ρυθμίζουν απλώς την κινητικότητα — την θεσμοθετούν», υποστηρίζει ο καθηγητής Μεχάρι Ταντέλε Μάρου, περιγράφοντας μια «μορφή υπό όρους φυλετικής διάκρισης» που καθοδηγείται περισσότερο από τη γεωπολιτική εξουσία παρά από τον ατομικό κίνδυνο.
Πηγή: NewsFire.GR
