Ομιλία για την 28η Οκτωβρίου 1940
Σήμερα τιμούμε την εθνική μας επέτειο, την 28η Οκτωβρίου του 1940, ημέρα που ο ελληνικός λαός δια στόματος Ιωάννη Μεταξά είπε το μεγάλο «Όχι» στην ιταλική φασιστική πρόκληση.
Θυμόμαστε σήμερα όσους ηρωϊκούς στρατιώτες μας έδωσαν τη ζωή τους, ή άφησαν τα μέλη τους στα πεδία των μαχών του Αλβανικού Μετώπου για τη λευτεριά της πατρίδας μας, αλλά και εκείνους τους αφανείς Έλληνες πατριώτες που χάρισαν στον κόσμο την πρώτη αντιφασιστική νίκη κατά του φασισμού.
Τιμούμε τις ηρωϊκές Ηπειρώτισσες που σκαρφάλωναν φορτωμένες τα εφόδια του στρατού μας.
Τιμούμε τους Έλληνες ιατρούς και τις Ελληνίδες νοσοκόμες που υπερέβαλαν εαυτούς για να περιθάλψουν τους τραυματίες.
Τιμούμε τις Έλληνίδες που έπλεκαν τις φανέλες των στρατιωτών μας νυχθημερόν.
Τιμούμε την ανδρεία, την αυτοθυσία και την ενότητα των προγόνων μας, που εγκατέλειψαν τις όποιες πολιτικές τους αντιπαλότητες , ενώθηκαν σαν μια γροθιά για την Ελλάδα και πολέμησαν με τιμή και αξιοπρέπεια για την ελευθερία της πατρίδας μας.
Τιμούμε την Βέμπο που η υπέροχη φωνή της και τα τραγούδια ανέβαζαν το φρόνημα των στρατιωτών μας.
Τιμούμε τον εθνικό μας ποιητῆ Κωστῆ Παλαμᾶ που προέτρεπε τοὺς Ἕλληνες στρατιῶτες μὲ τοὺς παρακάτω στίχους:
Αὐτὸ τὸ λόγο θὰ σᾶς πῶ / δὲν ἔχω ἄλλο κανένα / μεθῦστε μὲ τὸ ἀθάνατο κρασὶ τοῦ Εἰκοσιένα!
Φέρνουμε στη μνήμη μας αυτούς που ανάγκασαν τον Ουίστον Τσώρτσιλ να πει, σε ομιλία του στο Αγγλικό κοινοβούλιο στις 24 Απριλίου 1941,
“Η λέξη ηρωισμός φοβάμαι ότι δέν αποδίδει τό ελάχιστο εκείνων τών πράξεων αυτοθυσίας τών Ελλήνων, πού ήταν καθοριστικός παράγων τής νικηφόρου εκβάσεως τού κοινού αγώνα τών εθνών, κατά τόν Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, διά τήν ανθρώπινη ελευθερία καί αξιοπρέπειαν.”
“Εάν δέν υπήρχε η ανδρεία τών Ελλήνων καί ή γενναιοψυχία τους, ή έκβαση τού Β’ Παγκόσμιο Πολέμου θά ήταν ακαθόριστη.”
“Μαχόμενοι οί Έλληνες εναντίον τού κοινού εχθρού θά μοιρασθούν μαζί μας τά αγαθά τής ειρήνης.” (Από λόγο πού εξεφώνησε στίς 28 Οκτωβρίου 1940, όταν επετέθη ή Ιταλία κατά τής Ελλάδας.)
“Μέχρι τώρα λέγαμε ότι οί Ελληνες πολεμούν σάν ήρωες. Τώρα θά λέμε: Οί ήρωες πολεμούν σάν Έλληνες.” (Από λόγο πού εκφώνησε από τό BBC τίς πρώτες ημέρες τού Ελληνοιταλικού πολέμου.)
Τον Φραγκλίνο Ρούσβελτ. “Εις τήν Ελλάδα παρασχέθη τήν 28ην Οκτωβρίου 1940 χρόνος τριών ωρών διά ν’αποφασίσει πόλεμον ή ειρήνην, αλλά καί τριών ημερών ή τριών εβδομάδων ή και τριών ετών προθεσμία νά παρείχετο, ή απάντησις θά ήτο ή ίδια.”
“Οί Έλληνες εδίδαξαν δία μέσου τών αιώνων τήν αξιοπρέπειαν. Οταν όλος ό κόσμος είχε χάσει κάθε ελπίδα, ό Ελληνικός λαός ετόλμησε νά αμφισβητήσει τό αήττητον τού γερμανικού τέρατος αντιτάσσοντας τό υπερήφανον πνεύμα τής ελευθερίας.” (Από ραδιοφωνικό λόγο πού εξεφώνησε στις 10/6/1943.)
“Ο ηρωικός αγών τού ελληνικού λαού κατά τής επιθέσεως τής Γερμανίας, αφού τόσον παταγωδώς ενίκησε τούς Ιταλούς στήν απόπειρά τους νά εισβάλλουν στό ελληνικό έδαφος, γέμισε μέ ενθουσιασμό τίς καρδιές τού αμερικανικού λαού καί εκίνησε τήν συμπάθειά του.
Πρό ενός καί πλέον αιώνος, κατά τον πόλεμον της ελληνικής ανεξαρτησίας, τό εθνο ς μας εξέφρασε τήν φλογερή του συμπάθεια γιά τούς Ελληνες καί ευχότανε γιά τήν ελληνική νίκη“ (Δήλωσή του στό Υπατο Συμβούλιο τής Αχέπα στίς 25/04/1941, πού μεταδώθηκε ραδιοφωνικά από τόν Λευκό Οίκο.)
Τον Κάρολο ντέ Γκώλ να δηλώσει, σε ομιλία του στό Γαλλικό Κοινοβούλιο μετά τη λήξη τού Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, “Αδυνατώ νά δώσω τό δέον εύρος τής ευγνωμοσύνης πού αισθάνομαι γιά τήν ηρωική αντίσταση τού Λαού καί τών ηγετών τής Ελλάδος.”
Τον Γεώργιο τον ΣΤ’, Βασιλιά της Μεγάλης Βρετανίας 1936-1952 “Ο μεγαλοπρεπής αγών τής Ελλάδος, υπήρξε ή πρώτη μεγάλη καμπή τού Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.” (Από λόγο του στο κοινοβούλιον τόν Μάιον 1945.)
Τον Μωρίς Σουμάν , Από μήνυμά του πού απηύθηνε από τό BBC τού Λονδίνου στους υποδουλωμένους λαούς τής Ευρώπης στις 28 Απριλίου 1941, ημέρα πού ό Χίτλερ κατέλαβε την Αθήνα ύστερα από πόλεμο 6 μηνών κατά του Μουσολίνι καί έξι εβδομάδων κατά τού Χίτλερ.
“Η Ελλάδα είναι τό σύμβολο της μαρτυρικής υποδουλωμένης, ματωμένης, αλλά ζωντανής Ευρώπης Ποτέ μιά ήττα δέν υπήρξε τόσο τιμητική γιά κείνους πού τήν υπέστησαν”
Τον Ιωσήφ Σταλιν, που σε ομιλία του πού μετέδωσε ο ραδιοφωνικός σταθμός Μόσχας τήν 31 Ιανουαρίου 1943 μετά τήν νίκη τού Στάλιγκραντ καί τήν συνθηκολόγηση τού στρατάρχου Paulus, είπε,
“Λυπάμαι διότι γηράσκω καί δέν θά ζήσω επί μακρόν διά νά ευγνωμονώ τόν Ελληνικόν Λαόν, τού οποίου ή αντίστασις έκρινε τόν 2ον Παγκόσμιον Πόλεμον.”
Τον Ραδιοφωνικό Σταθμό της Μόσχας,
“Επολεμήσατε άοπλοι καί ενικήσατε, μικροί εναντίον μεγάλων. Σας οφείλουμε ευγνωμοσύνη, διοτι εκερδίσαμε χρόνο γιά να αμυνθούμε. Ως Ρώσοι καί ως άνθρωποι σας ευχαριστούμε”.
Τον Στρατάρχη του Σοβιετικού Στρατού Γεώργη Ζουκώφ,
“Εάν ό Ρωσικός λαός κατόρθωσε να ορθώσει αντίσταση μπροστά στίς πόρτες τής Μόσχας, νά συγκρατήσει καί νά ανατρέψει τόν Γερμανικό χείμαρρο, τό οφείλει στόν Ελληνικό Λαό, πού καθυστέρησε τίς Γερμανικές μεραρχίες όλον τόν καιρό πού θά μπορούσαν νά μας γονατίσουν. Η γιγαντομαχία τής Κρήτης υπήρξε τό κορύφωμα τής Ελληνικής προσφοράς.” (Απόσπασμα από τά απομνημονεύματά του γιά τόν Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.)
Τον Μπενίτο Μουσολίνι,
“Ο πόλεμος μέ τήν Ελλάδα απέδειξεν ότι τίποτε δέν είναι ακλόνητον είς τά στρατιωτικά πράγματα καί ότι πάντοτε μάς περιμένουν εκπλήξεις.” (Από λόγο πού εκφώνησε στίς 10/5/1941.)
Τον Αδόλφο Χίτλερ,
“Χάριν τής ιστορικής αληθείας οφείλω νά διαπιστώσω ότι μόνον οί Ελληνες, εξ’ όλων τών αντιπάλων οί οποίοι μέ αντιμετώπισαν, επολέμησαν μέ παράτολμον θάρρος και υψίστην περιφρόνησιν πρός τόν θάνατον….” (Από λόγο πού εκφώνησε στίς 4 Μαίου 1941 στό Ράιχσταγκ.)
(πηγή δηλώσεων, https://greveniotis.gr/istoria-laografia/3688-oi-diloseis-ton-ksenon-gia-to-epos-tou-1940/)
Το «ΟΧΙ» είναι ένας σταθμός στην Ελληνική και την παγκόσμια ιστορία. Το μέγιστο κατόρθωμα της ενότητας, της ομοψυχίας και της αποφασιστικότητας των Ελλήνων .
Και είναι σταθμός διότι με το βαθύ του νόημα θα συμβολίζει αιώνια την πάλη του δίκαιου απέναντι στο άδικο, την πάλη για την αρετή και την ελευθερία, την πάλη για τα ανθρώπινα δικαιώματα
Σήμερα, τιμούμε τους ήρωες του 1940, τους νεκρούς και τους ζωντανούς, τους πατέρες μας, τους γονείς μας , τους παππούδες μας, που θυσίασαν τη ζωή τους για να ζούμε εμείς ελεύθεροι. Ας μην ξεχάσουμε ποτέ την θυσία τους.
Η 28η Οκτωβρίου του 1940 δεν είναι μια απλή επέτειος, είναι ένας θρύλος, μια μνήμη κι ένα χρέος. Ας γίνει το εφαλτήριο για όλους εμάς σήμερα που βιώνουμε την ανελευθερία.
Είναι χρέος και καθήκον μας να θυμόμαστε τις θυσίες των προγόνων μας. Ας γίνει το παράδειγμά τους πηγή έμπνευσης μας για το μέλλον.
” Ζήτω η 28η Οκτωβρίου! Ζήτω η Ελλάδα!”
Παναγιώτης Δ. Ιωαννίδης 28 Οκτωβρίου 2025, Ιερός Ναός Προφήτη Ηλία, χωριό Μάχου.
