Το εορτολόγιο της ημέρας περιλαμβάνει μορφές της εκκλησιαστικής παράδοσης με μαρτυρικό ή μοναχικό βίο, αλλά και μεταγενέστερους αγίους που τιμώνται για τη θαυματουργία και την κοινωνική τους συνεισφορά.
Σήμερα, Δευτέρα 20 Οκτωβρίου 2025, η Ορθόδοξη Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη σημαντικών Αγίων, των οποίων η ζωή και οι πράξεις εξακολουθούν να εμπνέουν τους πιστούς.
Η μεγάλη σημερινή γιορτή αφορά τη μνήμη του πολύ αγαπητού ανάμεσα στους Χριστιανούς Ορθοδόξους, Αγίου Γερασίμου.
Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα
Σήμερα γιορτάζουν, σύμφωνα με το Εορτολόγιο:
- ο Άγιος Μεγαλομάρτυρας Αρτέμιος,
- ο Όσιος Γεράσιμος ο Ασκητής εν Κεφαλληνία,
- η Αγία Ενόη,
- και η Οσία Ματρώνη η Χιοπολίτιδα.
Οι παραπάνω προσφέρουν παραδείγματα πίστης, αφοσίωσης και φιλανθρωπίας· ο Άγιος Αρτέμιος μνημονεύεται για το μαρτυρικό του τέλος, ενώ ο Όσιος Γεράσιμος παραμένει προστάτης και πηγή θαυμάτων για την Κεφαλονιά.
Γιορτάζουν σήμερα τα ονόματα: Αρτέμης, Αρτέμιος, Άρτεμις, Αρτέμη, Αρτέμιδα, Αρτεμία, Αρτεμισία, Γεράσιμος, Μάκης, Μικές, Μίκης, Γερασιμούλα, Διάνα, Ντιάνα, Ενόη, Εβόρη, Ενόης, Εβόρης, Ματρώνα, Ματρόνα, Κερασιά, Κερασία, Μαναθώ, Ζεβινάς, Γερμανός, Νικηφόρος, Αντωνίνος.
Χρόνια πολλά σε όσους και όσες γιορτάζουν σήμερα—μην ξεχάσετε να ευχηθείτε στους αγαπημένους σας.
Άγιος Αρτέμιος ο Μεγαλομάρτυρας
Ο Άγιος Αρτέμιος ξεχώρισε στη βυζαντινή εποχή για τον συνδυασμό πίστης και δημόσιας δράσης. Ο Μέγας Κωνσταντίνος τον ανέδειξε πατρίκιο και δούκα της Αλεξάνδρειας, αναγνωρίζοντας την αφοσίωσή του.
Το 357 μ.Χ., έλαβε εντολή από τον Κωνστάντιο να μεταβεί στην Πάτρα για να παραλάβει τα ιερά λείψανα του Αποστόλου Ανδρέα και να τα μεταφέρει στον νέο ναό των Αγίων Αποστόλων στην Κωνσταντινούπολη.
Κατά τη διαμονή του στην Πάτρα, προώθησε έργα υποδομής—μεταξύ άλλων κατασκεύασε υδραγωγείο—και φρόντισε για τους φτωχούς και τους ηλικιωμένους, αφήνοντας βαθιά κοινωνική παρακαταθήκη.
Το 363 μ.Χ., όταν ο Ιουλιανός ο Παραβάτης ξεκίνησε διώξεις κατά των χριστιανών, ο Αρτέμιος στάθηκε απέναντί του.
Συνελήφθη, βασανίστηκε και τελικά αποκεφαλίστηκε. Η διακόνισσα Αρίστη περισυνέλεξε το τίμιο λείψανό του και το μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη, στο ναό του Τιμίου Προδρόμου.
Ο Άγιος θεωρείται προστάτης των πασχόντων κυρίως από παθήσεις της κοιλιάς και της όρασης.
Ανακομιδή λειψάνων του Οσίου Γερασίμου
Ο Όσιος Γεράσιμος, προστάτης της Κεφαλονιάς, γεννήθηκε το 1509 μ.Χ. στα Τρίκαλα Κορινθίας, από την οικογένεια των Νοταράδων. Από νεαρή ηλικία διακρίθηκε για τη φιλανθρωπία και την πνευματική ωριμότητα.
Ταξίδεψε στη Ζάκυνθο, την Κωνσταντινούπολη και το Άγιον Όρος, ώσπου έφτασε στην Ιερουσαλήμ, όπου χειροτονήθηκε ιερέας από τον Πατριάρχη Γερμανό.
Εγκαταστάθηκε στην Κεφαλονιά, στην περιοχή Ομαλά, και ίδρυσε το μοναστήρι της Νέας Ιερουσαλήμ—τη σημερινή Μονή Αγίου Γερασίμου.
Πέθανε στις 15 Αυγούστου 1579. Η ανακομιδή των ιερών λειψάνων του το 1580–81 έφερε στο φως το άφθαρτο και θαυματουργό του σώμα, γεγονός που ενίσχυσε τη λατρεία του· πλήθος πιστών επισκέπτονται ακόμη τη μονή για προσκύνημα και ευλάβεια.
Οσία Ματρώνα η Χιοπολίτιδα
Η Οσία Ματρώνα, γνωστή και ως «Αγία Κυρά», γεννήθηκε στη Βολισσό της Χίου από τους Λέοντα και Άννα. Το βαπτιστικό της όνομα ήταν Μαρία και από νωρίς διακρίθηκε για την ευσέβεια και την αφοσίωσή της στο κοινωνικό και πνευματικό έργο.
Ενώ οι αδελφές της παντρεύτηκαν, η Μαρία επέλεξε τη μελέτη των θείων γραφών και τα φιλανθρωπικά έργα. Μετά το θάνατο των γονέων της πήρε μοναχική κουρά με το όνομα Ματρώνα και, παρά τη δική της απλότητα, έγινε ηγουμένη.
Υπό την καθοδήγησή της, η αδελφότητα έζησε με υπακοή και εγκράτεια, και από την προσωπική της περιουσία ανεγέρθηκε λαμπρός ναός στο μοναστήρι.
Η Οσία κοιμήθηκε το 1462 μ.Χ. και θεωρείται θαυματουργή· η παράδοση τη ντύνει με προσωνύμια όπως «Αγία Κυρά», και από αυτήν προέρχονται ονόματα όπως Κυράτσω και Κερασιά που γιορτάζουν σήμερα.
Άγιοι Εβόρης και Ενόης
Οι Άγιοι Εβόρης και Ενόης μαρτύρησαν με λιθοβολισμό επειδή ομολόγησαν τον Χριστό. Σε μερικές παραδόσεις αναφέρονται ως αγίες, ενώ άλλες πηγές τους συνδέουν με τους μαθητές του Αγίου Μίλου· οι λεπτομέρειες της ζωής τους διαφέρουν ανάμεσα στους συναξαριστές.
Άγιοι Ζεβινάς, Γερμανός, Νικηφόρος και Αντωνίνος
Οι τέσσερις αυτοί μάρτυρες έζησαν την εποχή του αυτοκράτορα Μαξιμιανού (286–305 μ.Χ.). Ο γέροντας Αντωνίνος και οι νέοι Ζεβινάς, Γερμανός και Νικηφόρος αποκεφαλίστηκαν στην Καισαρεία, διότι επέμειναν στην πίστη τους στον Χριστό παρά τις πιέσεις και τις διώξεις.
Αγία Μαναθώ η Παρθένος
Η Αγία Μαναθώ αναδείχθηκε σε μια από τις πιο σκληρές μορφές του μαρτυρικού χριστιανισμού.
Συνελήφθη στη Σκυθούπολη της Παλαιστίνης και υπέστη φρικτά βασανιστήρια· σύμφωνα με τις πηγές, σύρθηκε γυμνή στους δρόμους της πόλης και τελικά θανατώθηκε με φωτιά, αρνούμενη να απαρνηθεί την πίστη της.
Άγιος Βασίλειος, Επίσκοπος Τραπεζούντας
Ο Άγιος Βασίλειος υπηρέτησε ως επίσκοπος της Τραπεζούντας στην περίοδο των αυτοκρατόρων Λέοντος του Σοφού και Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου.
Χαρακτηρίστηκε για την αγιότητα και τη σοφία του, και η τοπική Εκκλησία τιμά τη μνήμη του με ετήμιες ακολουθίες.
Ανακομιδή ιερών λειψάνων του Οσίου Γρηγορίου Καλλίδη
Στις 20 Οκτωβρίου 1979, ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Παντελεήμων Β’ διενήργησε την ανακομιδή των ιερών λειψάνων του Οσίου Γρηγορίου Καλλίδη· τα λείψανα φάνηκε να ευωδιάζουν και σχετίστηκαν με θαυματουργικές επεμβάσεις, γεγονός που ενίσχυσε τη φήμη του Οσίου ως θαυματουργού προστάτη των πιστών.
Πηγή: WORKEND
