του Βασίλη Δ. Παπαγιαννίδης
Δικηγόρου LLM
«ὡς σκεύη κεραμέως συντρίψεις αὐτούς», β’ ψαλμός, στιχ. 9
Η Βασιλεύουσα Κωνσταντινούπολη, έδρα και πρωτεύουσα του Μεσαιωνικού Ελληνισμού και της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, απειλήθηκε πολλές φορές από βαρβαρικές ορδές.
Άλλες έρχονταν από τα βόρεια ή τη Δύση και άλλες από την αχανή Ανατολή. Όνειρο και στόχος όλων ήταν η κατάκτησή της.
Όμως, το πάθος και η δυναμική του νέου εχθρού που ονομαζόταν Ισλάμ ξεπέρασε κάθε προηγούμενη απειλή.
Εμφανίστηκε ξαφνικά. Από το πουθενά. Οι ορδές των Αράβων υπό την ηγεσία Χαλίφηδων του Ισλάμ «κατάπιναν» ολόκληρες αυτοκρατορίες.
Η περσική Σασσανιδική Αυτοκρατορία κατέρρευσε. Η Ρωμαϊκή Συρία και η Αίγυπτος κατακτήθηκαν.
Η περιοχή της Κυρηναϊκής, της Καρχηδόνας αλλά και η ίδια η Ιβηρική έγιναν κομμάτι ενός νέου πανίσχυρου κράτους: του Χαλιφάτου των Ομεϋαδών. Όσοι αντιστέκονταν αφανίζονταν.
Όμως, στο νέο αυτό ισλαμικό στρατό τίποτα δε φάνταζε λαμπρότερο έπαθλο από την ίδια την Κωνσταντινούπολη. Να την κατακτήσουν.
Να την κάνουν πρωτεύουσα του Ισλάμ. Όμως, ο ελληνισμός δε θα αντιμετώπιζε μόνος του τη νέα αυτή απειλή.
Λένε πως ήταν κάποιος Καλλίνικος από την Ηλιούπολη της Συρίας που ήρθε ως πρόσφυγας στην Κωνσταντινούπολη γύρω στο 670 μ.Χ.
Έφερε μαζί του ένα πολύτιμο δώρο: μια φόρμουλα κατασκευής ενός εύφλεκτου υλικού. Μιας φωτιάς που δεν έσβηνε στο νερό.
Μοιράστηκε το δώρο αυτό με τον Αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Δ’ και την εντολή η εν λόγω συνταγή να μείνει μυστική. Ονομάστηκε «υγρό πυρ» αλλά έγινε ευρέως γνωστή ως «η ελληνική φωτιά».
Μια πρώτη πολιορκία της Κωνσταντινούπολης από τους Άραβες το 674-678 αποκρούστηκε χωρίς πολύ μεγάλη δυσκολία με τη βοήθεια του υγρού πυρός.
Όμως, ύστερα από χρόνια πολιτικής αστάθειας στο Βυζάντιο και την εμφάνιση ενός νέου μπελά στα βόρεια, των νομάδων Βουλγάρων, οι Άραβες εξαπέλυσαν μια νέα γιγάντια επίθεση κατά της Κωνσταντινούπολης από στεριά και θάλασσα.
Η πολιορκία ξεκίνησε τον Ιούλιο του 717 μ.Χ. Οι ρωμαϊκές δυνάμεις αριθμούσαν 15.000 άνδρες υπό τον νέο Αυτοκράτορα Λέοντα Γ’ τον Ίσαυρο.
Οι Άραβες; Αμέτρητοι.
Λένε πως αριθμούσαν πάνω από 100.000! Τα πλοία τους ήταν πάνω από 1.500! Η πόλη αποκλείστηκε από στεριά και θάλασσα.
Όμως, σαν από θαύμα οι Ρωμαίοι άντεχαν. Τα πλοία τους συνέτριψαν τον Αραβικό στόλο με τη χρήση υγρού πυρός κάτω από τα τείχη και στη θέα των κατοίκων της πόλης.
Οι επιθέσεις από στεριά συνεχίστηκαν ενώ νέοι Αραβικοί στόλοι έφτασαν ως ενίσχυση.
Οι Ρωμαίοι άντεχαν και απέκρουαν όλες τις επιθέσεις. Η πολιορκία κράτησε μήνες και ο χειμώνας του 717-718 ήταν άγριος και έπληξε καίρια το ηθικό των Αράβων.
Οι επιθέσεις συνεχίστηκαν αλλά οι Ρωμαίοι τις απέκρουαν συνεχώς. Τότε ένας ανέλπιστος σύμμαχος στο πρόσωπο ενός εχθρού εμφανίστηκε στο πεδίο της μάχης.
Περίπου 13.000 Βούλγαροι υπό τον Χάνο Τερβέλη (Τέρβελ), έφτασαν στο πεδίο της μάχης και χτύπησαν τους Άραβες στα μετόπισθεν!
Η ανέλπιστη εμφάνιση των Βουλγάρων υπέρ της Αυτοκρατορίας και η δύναμη του υγρού πυρός υποχρέωσε τους Άραβες να αναδιπλωθούν. Αναγκάστηκαν να λύσουν την πολιορκία και να αποδεχτούν πως η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία δε μπορούσε να κατακτηθεί.
Η δεύτερη πολιορκία της Κωνσταντινούπολης του 717-718 είναι από τις πιο σημαντικές μάχες στην παγκόσμια ιστορία αφού ανέκοψε την επέλαση του Ισλάμ στην Ευρώπη.
Ο Λέων Γ’, παρά τις θρησκευτικές του ιδιοτροπίες και τις αιρετικές του αντιλήψεις (εικονομαχία), αναγνωρίζεται ως σπουδαίος αυτοκράτορας ενώ ο Βούλγαρος Χάνος Τερβέλης, που είχε τη διορατικότητα να αναγνωρίσει πως ο εχθρός του εχθρού του ήταν χειρότερος εχθρός χαρακτηρίζεται ως «Σωτήρας της Ευρώπης».
Η μέρα που οι Άραβες έλυσαν την πολιορκία και αποχώρησαν ηττημένοι ήταν η 15 η Αυγούστου 718 μ.Χ. και οι Ρωμαίοι απέδωσαν δίκαια τη νίκη αυτή στην Παναγία, την αιώνια προστάτιδα του Ελληνισμού.
Δημοσιεύθηκε στο NewsFire.GR
