Ο Αρμάντ Ντουπλάντις “πάτησε” στα 6,31 μ., κερδίζοντας το 15ο παγκόσμιο ρεκόρ του στο άλμα επί κοντώ, το μοναδικό αγώνισμα που φαίνεται να λειτουργεί σε ένα διαφορετικό σύμπαν σε σχέση με τα υπόλοιπα του στίβου. Αποτελεί τον απόλυτο πρωταγωνιστή του άλματος, την κινητήρια δύναμη μιας ολόκληρης γενιάς.
Ο απαράμιλλος Μόντο Ντουπλάντις δεν είναι απλώς η κυρίαρχη φιγούρα του αγωνίσματος. Είναι ο καταλύτης ενός κινήματος που βιώνει μια από τις πιο πλούσιες τεχνικές φάσεις στην ιστορία του. Ίσως δεν είναι εφικτό να κατανοήσουμε τη διάσταση του Ντουπλάντις, απλώς γιατί βρισκόμαστε στην εποχή του. Μελλοντικά, θα τον θυμόμαστε ως έναν “εξωγήινο” που συμμετέχει στους αγώνες του ανθρώπινου ανταγωνισμού.
Αλλά η επιτυχία του Ντουπλάντις χρειάζεται εξήγηση. Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους και αναδεικνύουν την ιστορία του με σαφήνεια. Μόλις το 2026, και στον Μάρτιο μάλιστα, έξι άλτες έχουν ήδη ξεπεράσει τα 6 μέτρα μέσα στην ίδια σεζόν: οι Ντουπλάντις, Καραλής, Γκουτόρμσεν, Βόλκοφ, Μπράντφορντ και Μάρσαλ. Αυτό αποτελεί πρωτοφανές φαινόμενο τόσο νωρίς στην χρονιά, καθώς το κύριο γεγονός του στίβου, το Ultimate Championships, έχει προγραμματιστεί για τον Σεπτέμβριο, δηλαδή σε έξι μήνες.
Σε προηγούμενες σεζόν, η τάση που πυροδότησε ο Ντουπλάντις ήταν ήδη σαφής. Το 2025 υπήρχαν τρεις άνδρες που υπερπήδησαν τα 6 μέτρα, το 2024 πέντε και το 2023 τέσσερις. Το άλμα επί κοντώ δεν είναι μόνο η εποχή ενός εξαιρετικού πρωταθλητή. Περνάει μια φάση τεχνικής βελτίωσης, ανασηκώνοντας το συνολικό επίπεδο. Αυτή η άνοδος έρχεται μετά από χρόνια όπου η διέλευση των έξι μέτρων είχε γίνει σημείο αναφοράς μιας ολόκληρης εποχής μετά τον Μπούμπκα.
Όταν ένας αθλητής όπως ο Ντουπλάντις επαναστατεί στα όρια ενός αθλήματος —καθότι έχει καταρρίψει το παγκόσμιο ρεκόρ 15 φορές και έχει προσπαθήσει 142— το οικοσύστημα αυτού του αθλητισμού απαντά. Είναι σχεδόν αδύνατο να φανταστούμε τον Ντουπλάντις να μην είναι το πρότυπο μίμησης και κατανόησης. Αξιοσημείωτο είναι ότι μπορεί να τρέξει 10,37 στα 100 μέτρα, χωρίς εξειδικευμένη προπόνηση για αυτό.
Η κατάσταση αλλάζει ριζικά όταν εξετάζουμε τα άλλα τρία αλτικά αθλήματα, όπως καταδεικνύει το “Queen Atletica”, μια δημοφιλής ιταλική πλατφόρμα που ειδικεύεται στον στίβο. Θέτει το ερώτημα γιατί το άλμα εις ύψος, το τριπλούν και το άλμα εις μήκος δεν έχουν αντίστοιχη πρόοδο με το άλμα επί κοντώ.
Στο άλμα εις ύψος, για παράδειγμα, φαίνεται ότι έχει περάσει ολόκληρος αιώνας από την αξέχαστη περίοδο 2013-2015, όταν οι Μουτάζ Μπαρσίμ και Μποχντάν Μπονταρένκο μάχονταν στα 2.40, με άλλους άλτες, όπως ο Αντρέι Προστένκο και ο Ντέρεκ Ντρούιν, να πλησιάζουν ή να ξεπερνούν αυτό το ύψος. Μεταξύ 2013 και 2018, 24 φορές άλτες κατάφεραν να ξεπεράσουν τα 2.40 σε ανοιχτό στίβο, από τις 51 συνολικά στην ιστορία πριν το 2001.
Σήμερα, αυτό το όριο φαίνεται σχεδόν μυθικό. Το τελευταίο 2.40 σημειώθηκε στις 20 Ιουλίου 2018 από τον Ντανίλ Λισένκο, ενώ η καλύτερη επίδοση από τότε είναι το 2.38, πάλι από τον Λισένκο το 2023 στη Μόσχα. Κανείς δεν έχει καταφέρει να φτάσει ή να ξεπεράσει αυτόν τον αριθμό.
Η κατάσταση στο μήκος είναι πιο περίπλοκη, δείχνοντας ότι η εποχή των θρυλικών αθλητών όπως ο Μάικ Πάουελ, ο Καρλ Λιούς και ο Ιβάν Πεντρόσο φαίνεται μακρινή. Ωστόσο, υπάρχουν ελπιδοφόρες ενδείξεις. Ο Ματία Φουρλάνι και ο Μπόζινταρ Σαραμπογιούκοφ δείχνουν ικανή να επαναφέρουν το επίπεδο προς τα 8,50, μια απόσταση που έχει γίνει σπάνια. Ο Μίλτος Τεντόγλου παραμένει ο πιο επιτυχημένος άλτης του μήκους της εποχής μας, αν και έχει ξεπεράσει τα 8,50 μόνο πέντε φορές και δύο από αυτές πάνω από τα 8,60.
Το τριπλούν προβάλλει μια ακόμη πιο ξεκάθαρη εικόνα. Το φράγμα των 18 μέτρων, το οποίο στην προηγούμενη δεκαετία ήταν σχεδόν ρουτίνα, φαίνεται πια σχεδόν μυθικό, εκτός από τα 18.18 του Τζόρνταν Ντίας στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα της Ρώμης το 2024.
Το Queen Atletica διερευνά γιατί το άλμα επί κοντώ γνωρίζει εκρηκτική ανάπτυξη, ενώ τα άλλα αθλήματα δεν ακολουθούν την ίδια πορεία. Διατυπώνει το ερώτημα: “Αν εξετάσουμε το τεχνολογικό πλαίσιο, θα περιμέναμε το αντίθετο. Οι σύγχρονοι αθλητές διαθέτουν παπούτσια με αυξημένη απόδοση και καινοτόμες μεθόδους προπόνησης. Πώς επιτρέπουμε σε τρία αθλήματα να βαλτώνουν την στιγμή που η τεχνολογία προοδεύει;”.
Σύμφωνα με το Queen Atletica, οι λόγοι είναι πολλοί: “Ένας από αυτούς είναι η κατεύθυνση των ταλέντων. Πολλοί αθλητές ασχολούνται με σπριντ ή επαγγελματικά αθλήματα που προσφέρουν καλύτερες οικονομικές απολαβές, αφήνοντας τα άλματα με περιορισμένη δεξαμενή ταλέντων. Άλλος παράγοντας είναι η τεχνική πολυπλοκότητα σπορ όπως το τριπλούν ή το άλμα εις ύψος, που απαιτούν χρόνια ανάπτυξης και μικρή άμεση απόδοση. Υπάρχει και η απουσία ενός προτύπου που θα μπορούσε να αναθεωρήσει την τεχνική του αθλήματος. Μέχρι στιγμής, στο άλμα επί κοντώ υπάρχει “μεσσίας” ονόματι Μόντο Ντουπλάντις. Ακόμα, στα άλλα αλτικά αθλήματα αναζητείται το κατάλληλο πρότυπο.
