Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων καλείται να αποφασίσει για την παραμονή ορθόδοξων εικόνων στις αίθουσες στα ελληνικά δικαστήρια, ύστερα από καταγγελία αθέων που βλέπουν παραβίαση δικαιωμάτων.
Η υπόθεση αυτή φέρνει ξανά στο προσκήνιο τη συζήτηση για θρησκευτικά σύμβολα σε δημόσιους χώρους. Η Ελλάδα αντιμετωπίζει πλέον πρόκληση παρόμοια με εκείνη της Ιταλίας πριν από χρόνια.
Οι προσφεύγοντες από την Ένωση Αθέων Ελλάδας ισχυρίζονται πως οι εικόνες επηρεάζουν την αμεροληψία των δικαστών και περιορίζουν την ελευθερία σκέψης τους.
Κι όμως, το δικαστήριο έχει δώσει περιθώρια σε κράτη να διατηρούν τέτοια στοιχεία. Η κυβέρνηση ετοιμάζεται να καταθέσει υπόμνημα στις 19 Φεβρουαρίου 2026, πριν βγει η απόφαση.
Η ιταλική εμπειρία ως παράδειγμα
Στην Ιταλία, η υπόθεση Lautsi είχε ξεκινήσει με απαίτηση αφαίρεσης σταυρών από σχολεία το 2009. Μετά από μαζική αντίδραση 21 ευρωπαϊκών χωρών, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αναίρεσε την αρχική απόφαση το 2011.
Επέτρεψε την παραμονή των συμβόλων, αναγνωρίζοντας δικαίωμα στα κράτη να προβάλλουν την κυρίαρχη θρησκεία.
Αυτό το προηγούμενο αφήνει ελπίδες για την Ελλάδα. Δεν θεωρείται προσηλυτισμός η απλή έκθεση εικόνων, σε αντίθεση με άλλες πρακτικές όπως μαθήματα θρησκευτικών. Τα κράτη έχουν περιθώριο να τιμούν την πολιτιστική τους κληρονομιά.
Οι θέσεις υπέρ της Ελλάδας
Οργανώσεις όπως η ADF International στηρίζουν την ελληνική πλευρά με υπομνήματα. Η Adina Portaru, ανώτερη σύμβουλος εκεί, τονίζει πως τα θρησκευτικά σύμβολα δεν αντίκεινται στο διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Οι δημόσιοι χώροι μπορούν να φιλοξενούν εικόνες με ιστορική αξία, χωρίς να απειλούν τον πλουραλισμό.
Παράλληλα, ο Nicolas Bauer από το Ευρωπαϊκό Κέντρο για το Δίκαιο και τη Δικαιοσύνη, σε άρθρο στη Le Figaro στις 3 Φεβρουαρίου, επισημαίνει ότι το δικαστήριο δεν πρέπει να επεμβαίνει στην εθνική ταυτότητα.
Οι κοσμικές χώρες συχνά καταδικάζονται περισσότερο για παραβιάσεις θρησκευτικής ελευθερίας, δείχνοντας πως η σύνδεση θρησκείας και κράτους δεν οδηγεί απαραίτητα σε καταπίεση.
Το πλαίσιο της ελληνικής προσφυγής
Η Ένωση Αθέων Ελλάδας κατέθεσε τις πρώτες αιτήσεις το 2018 και 2019, ζητώντας αφαίρεση εικόνων από δικαστικές αίθουσες. Τα εθνικά δικαστήρια τις απέρριψαν, οδηγώντας σε προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο το 2020.
Οι αιτούντες μιλούν για κίνδυνο στην αντικειμενικότητα και παραβίαση δικαιωμάτων σε δίκαιη δίκη, σκέψη και θρησκεία.
Ωστόσο, η υπόθεση ταιριάζει στο πλαίσιο της απόφασης Lautsi. Η Ελλάδα, με την ορθόδοξη παράδοσή της, μπορεί να υπερασπιστεί τα σύμβολα ως μέρος της πολιτιστικής ταυτότητας. Η εξέλιξη αναμένεται να επηρεάσει παρόμοιες διαμάχες σε άλλες χώρες.
Πηγή: NewsFire.GR
