Η ύπουλη στρατηγική Ερντογάν στη Συρία…
Η πρόσφατη συζήτηση στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ της περασμένης εβδομάδας σχετικά με την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών F-35 έχει αποσπάσει την προσοχή από μια πολύ πιο σημαντική στρατηγική πραγματικότητα, σύμφωνα με το Causeur.
Το πραγματικό ζήτημα δεν είναι αν η Άγκυρα θα διατηρήσει τα ρωσικά συστήματα αντιαεροπορικών πυραύλων S-400 ή θα ανακτήσει την πρόσβαση στο πλέον προηγμένο μαχητικό αεροσκάφος της Αμερικής.
Το θεμελιώδες ερώτημα είναι γιατί η Δύση θα εξέταζε το ενδεχόμενο να ενισχύσει μια δύναμη που ενεργά κατασκευάζει μια περιφερειακή τάξη στη Συρία όλο και πιο αποκομμένη από τα δυτικά συμφέροντα.
Η διαμάχη για τα F-35 χρησιμεύει απλώς ως σύμπτωμα ενός βαθύτερου προβλήματος: της επίμονης ανικανότητας των δυτικών δημοκρατιών να κατανοήσουν τη φύση του σχεδίου που επιδιώκει ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Δεν συμπεριφέρεται πλέον ως ηγέτης ενός ταραγμένου συμμάχου του ΝΑΤΟ, αλλά μάλλον ως επικεφαλής μιας αναθεωρητικής δύναμης πεπεισμένης ότι η υποχώρηση του Ιράν, η πτώση του Άσαντ και ο ευρωπαϊκός δισταγμός άνοιξαν ένα ιστορικό παράθυρο για την ανασχεδίαση των δομών εξουσίας στη Μέση Ανατολή.
Ο Αιώνας της Τουρκίας
Ο Ερντογάν δεν κρύβει τις φιλοδοξίες του. Όταν διακηρύσσει την έλευση του «Αιώνα της Τουρκίας» ή επαναλαμβάνει ότι «ο κόσμος είναι μεγαλύτερος από πέντε χώρες», δεν καταγγέλλει απλώς τη διεθνή τάξη που καθιερώθηκε το 1945.
Διεκδικεί τη φιλοδοξία της Τουρκίας να γίνει ένα από τα νέα κέντρα παγκόσμιας βαρύτητας, ικανό να ανταγωνιστεί τις παραδοσιακές δυνάμεις και να αναλάβει την ηγεσία του σουνιτικού μουσουλμανικού κόσμου.
Είναι ακριβώς στη Συρία όπου αυτή η φιλοδοξία εμφανίζεται τώρα με τη μεγαλύτερη σαφήνεια, αναφέρει το Causeur. Ενώ στη Δύση συγχαίρουν τον εαυτό τους που βλέπουν τις Ηνωμένες Πολιτείες να εξασθενούν διαρκώς τον ιρανικό άξονα, ο Ερντογάν ετοιμάζει ήδη την επόμενη φάση: τη μετατροπή του συριακού χάους σε στρατηγικό ορμητήριο, το οποίο προωθείται στους Δυτικούς υπό το πρόσχημα της σταθερότητας.
Στη Μέση Ανατολή, κανείς δεν ανέχεται το κενό. Ο Ερντογάν λιγότερο από όλους. Εκεί όπου η Δύση βλέπει κίνδυνο, εκείνος βλέπει ευκαιρία. Προτίθεται να γεμίσει αυτόν τον χώρο σύμφωνα με τα δικά του συμφέροντα, την κοσμοθεωρία του και το σχέδιο εξουσίας του.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον απλώς ποιος χάνει από την υποχώρηση του Ιράν, αλλά ποιος κερδίζει. Ο κύριος ωφελούμενος μπορεί κάλλιστα να είναι η Τουρκία.
Συρία: Ο στρατηγικός ακρογωνιαίος λίθος
Για τον Ερντογάν, η Συρία δεν είναι ένας περιφερειακός φάκελος ανάμεσα σε πολλούς. Αντιπροσωπεύει τον ακρογωνιαίο λίθο μιας στρατηγικής που επεξεργάστηκε επί περισσότερο από μια δεκαετία. Η Άγκυρα έχει παράσχει πολιτική, στρατιωτική και επιχειρησιακή υποστήριξη σε πολλαπλά συστατικά της συριακής αντιπολίτευσης, ιδίως σε ισλαμιστικές παρατάξεις.
Η Τουρκία έχει ελέγξει μεγάλα τμήματα της βορειοδυτικής Συρίας, εγκαταστήσει τοπικές διοικήσεις, εκπαιδεύσει μαχητές, επιβάλει την τουρκική λίρα σε ορισμένα εδάφη και αναπτύξει οικονομικά, εκπαιδευτικά και θρησκευτικά δίκτυα που τώρα διαμορφώνουν την καθημερινή ζωή σε αυτές τις περιοχές.
Η πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ δεν άνοιξε ένα εντελώς νέο κεφάλαιο. Επέτρεψε στον Ερντογάν να συγκομίσει τους καρπούς μιας υπομονετικά κατασκευασμένης στρατηγικής. Του προσέδωσε νέα νομιμότητα καθαγιάζοντας ταυτόχρονα τις ισλαμιστικές ομάδες που υποστήριζε εδώ και χρόνια. Στα μάτια τόσο των περιφερειακών παραγόντων όσο και των Δυτικών ελίτ, το στοίχημά του φαίνεται να απέδωσε.
Ο Άχμεντ αλ Σαρά μπορεί να πολλαπλασιάζει τις χειρονομίες ανοίγματος προς την Ουάσινγκτον, το Παρίσι ή τις Βρυξέλλες. Μπορεί να επιδιώκει να εμφανιστεί ως ένας πραγματιστής, ανεξάρτητος ηγέτης αποστασιοποιημένος από το τζιχαντιστικό του παρελθόν. Ωστόσο η εξουσία του παραμένει οργανικά συνδεδεμένη με την τουρκική υποστήριξη, τα δίκτυά της, το στρατηγικό βάθος και την ικανότητα να συγκρατεί τις κουρδικές δυνάμεις.
Το ύπουλο σχέδιο της ασύμμετρης εξάρτησης της Δαμασκού
Η σχέση μεταξύ Άγκυρας και Δαμασκού δεν συνιστά κλασική συμμαχία μεταξύ δύο κυρίαρχων κρατών. Είναι βαθιά ασύμμετρη. Ο Ερντογάν δεν επιδιώκει να προσαρτήσει τη Συρία ευθέως. Ένα τέτοιο εγχείρημα θα ήταν δαπανηρό, νομικά δύσκολο να υπερασπιστεί και πολιτικά αντιπαραγωγικό.
Ο στόχος του είναι πιο φιλόδοξος: να ευνοήσει την ανάδυση μιας επίσημα ανεξάρτητης Συρίας που εντούτοις εξαρτάται από την Τουρκία για την ασφάλεια, την οικονομική δραστηριότητα, τις υποδομές, τις εμπορικές ανταλλαγές και την ανοικοδόμηση του στρατιωτικού της μηχανισμού.
Με άλλα λόγια, ένα προτεκτοράτο χωρίς το όνομα. Ένα προτεκτοράτο βασισμένο στην επιρροή, όπου η Τουρκία ασκεί αποφασιστικό έλεγχο χωρίς επίσημη προσάρτηση.
Η ανοικοδόμηση είναι ο μηχανισμός ελέγχου
Η ανοικοδόμηση της Συρίας συνιστά πλέον τον άλλο σημαντικό μοχλό της τουρκικής στρατηγικής. Τοποθετώντας τουρκικές εταιρείες, εξασφαλίζοντας συμβόλαια για έργα υποδομών και ενσωματώνοντας τουρκικά οικονομικά συμφέροντα σε ολόκληρο το συριακό έδαφος, η Άγκυρα οικοδομεί εξαρτήσεις που θα διαρκέσουν πολύ μετά από οποιαδήποτε πολιτική μετάβαση. Ο έλεγχος της ανοικοδόμησης σημαίνει έλεγχο της μελλοντικής πορείας της Συρίας.
Αυτό αντιπροσωπεύει μια θεμελιώδη πρόκληση για τα δυτικά στρατηγικά συμφέροντα στην περιοχή. Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι ευρωπαϊκές δυνάμεις επικεντρώνονται στην περιχαράκωση του Ιράν και στη διαχείριση των άμεσων συνεπειών της κατάρρευσης του Άσαντ, η Τουρκία κατασκευάζει αθόρυβα μια σφαίρα επιρροής που ενδέχεται να αποδειχθεί πολύ πιο διαρκής και σημαντική από οποιοδήποτε προσωρινό ιρανικό πισωγύρισμα.
Το στρατηγικό τυφλό σημείο της Δύσης όσον αφορά την Τουρκία υπό τον Ερντογάν διακινδυνεύει να επιτρέψει την ανάδυση μιας περιφερειακής τάξης διαμορφωμένης από τουρκικές και όχι δυτικές προτεραιότητες, με βαθιές επιπτώσεις για τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής και την ισορροπία ισχύος μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ.
Πηγή: Causeur
Πηγή: NewsFire.GR
